Hypnobirthing คืออะไร — และทำไมแม่หลายคนถึงเลือกมันในวันที่สำคัญที่สุดวันหนึ่งของชีวิต
มีความเชื่อหนึ่งที่ฝังอยู่ในสังคมมานานมากค่ะ นั่นคือการคลอดลูกนั้น “ต้องเจ็บมาก” และความเจ็บปวดนั้นเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ต้องทน ต้องสู้ และถ้าทนไม่ได้ก็ขอยาแก้ปวดไป
แต่มีแม่จำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ ที่ตั้งคำถามกับความเชื่อนั้นค่ะ และพบว่าความเจ็บปวดในการคลอดนั้น ส่วนหนึ่งไม่ได้มาจากร่างกายอย่างเดียว แต่มาจากวิธีที่สมองรับรู้และตอบสนองต่อมันด้วย
ความกลัวเป็นจุดเริ่มต้นของความเจ็บปวดที่เราสร้างขึ้นเอง
ในช่วงทศวรรษที่ 1940 Dr. Grantly Dick-Read สูตินรีแพทย์ชาวอังกฤษ ได้ตั้งข้อสังเกตที่น่าสนใจมากจากการทำงานกับผู้หญิงในห้องคลอดว่า ความกลัวการคลอดทำให้กล้ามเนื้อในร่างกายเกร็งตัว และความเกร็งนั้นต่างหากที่ขยายความเจ็บปวดให้รุนแรงขึ้นมากกว่าที่จำเป็น เขาเรียกวงจรนี้ว่า Fear-Tension-Pain Cycle ค่ะ
เมื่อสมองรับรู้ว่ากำลังเผชิญกับสิ่งที่น่ากลัว ระบบประสาทซิมพาเทติกก็เริ่มทำงาน ฮอร์โมนความเครียดถูกปล่อยออกมา กล้ามเนื้อทั่วร่างกายเกร็ง รวมถึงกล้ามเนื้อที่ต้องการความผ่อนคลายเพื่อให้การคลอดดำเนินไปได้อย่างราบรื่นด้วย ผลที่ตามมาคือความเจ็บปวดที่มากขึ้น ซึ่งยิ่งทำให้กลัวมากขึ้น และวงจรก็วนซ้ำค่ะ
Hypnobirthing คือการเข้าไปทำงานกับวงจรนั้นโดยตรงค่ะ
Hypnobirthing คืออะไร?
Hypnobirthing ไม่ได้แปลว่าคลอดลูกขณะถูกสะกดจิตค่ะ และไม่ได้หมายความว่าจะไม่รู้สึกอะไรเลย มันคือกระบวนการเตรียมความพร้อมทางจิตใจและร่างกายสำหรับการคลอด โดยใช้เทคนิคที่ประกอบด้วยการหายใจลึก การผ่อนคลายกล้ามเนื้ออย่างมีสติ การจินตนาการเชิงบวก และการทำงานกับวิธีตอบสนองของสมองต่อความเจ็บปวดและความกลัว
เป้าหมายไม่ใช่การ “ไม่เจ็บ” แต่คือการเปลี่ยนความสัมพันธ์ระหว่างสมองกับความรู้สึกที่เกิดขึ้นค่ะ เพื่อให้ร่างกายสามารถทำงานในแบบที่มันถูกออกแบบมาได้อย่างเต็มที่ โดยไม่มีความกลัวและความเกร็งมาขัดขวาง
วิทยาศาสตร์บอกว่าอะไร?
การศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสาร Clinical Nursing Research ปี 2022 ซึ่งเป็น Randomized Controlled Trial ในกลุ่มแม่ที่ท้องแรก 80 คน พบว่ากลุ่มที่ได้รับการฝึก Hypnobirthing มีระดับความกลัวการคลอดและความเจ็บปวดต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ และมีความพึงพอใจต่อประสบการณ์การคลอดสูงกว่าด้วยค่ะ
นอกจากนี้ Systematic Review ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Midwifery ปี 2020 ซึ่งรวบรวมงานวิจัยหลายชิ้น พบว่าการใช้เทคนิคที่อิงจากการสะกดจิตในช่วงตั้งครรภ์และการคลอดมีผลในการลดความวิตกกังวล เพิ่มความรู้สึกควบคุมสถานการณ์ได้ และส่งผลต่อประสบการณ์การคลอดในทางบวกค่ะ
อย่างไรก็ตาม นักวิจัยส่วนใหญ่ระบุตรงกันว่าผลลัพธ์มีความหลากหลายในแต่ละบุคคล และ Hypnobirthing ทำงานได้ดีที่สุดเมื่อใช้ร่วมกับการดูแลจากทีมสูติกรรมที่คุ้นเคยกับแนวทางนี้ค่ะ ไม่ใช่การแทนที่การดูแลทางการแพทย์
มันทำงานอย่างไรกับสมอง?
หัวใจของ Hypnobirthing คือการเปลี่ยนกลไกอัตโนมัติที่สมองรันเมื่อเผชิญกับสิ่งที่รับรู้ว่าน่ากลัวค่ะ เมื่อฝึกเทคนิคเหล่านี้อย่างสม่ำเสมอในช่วงตั้งครรภ์ สมองจะค่อยๆ เรียนรู้ว่าการคลอดไม่ใช่ภัยอันตราย แต่เป็นกระบวนการที่ร่างกายรู้จักและพร้อมทำได้
เมื่อถึงวันคลอดจริง แทนที่วงจรความกลัวจะเปิดทำงาน สมองที่ผ่านการฝึกมาแล้วก็จะตอบสนองต่างออกไป ฮอร์โมน Oxytocin และ Endorphin ซึ่งช่วยให้การคลอดดำเนินไปได้อย่างราบรื่นและลดความเจ็บปวดตามธรรมชาติก็จะมีพื้นที่ทำงานได้มากขึ้นค่ะ
Hypnobirthing ไม่ได้เหมาะสำหรับทุกคนเท่ากัน และไม่ได้รับประกันว่าการคลอดจะเป็นอย่างที่วางแผนไว้ทุกขั้นตอนค่ะ แต่สิ่งที่มันทำได้จริงคือช่วยให้แม่เข้าสู่วันนั้นด้วยความรู้สึกว่าตัวเองมีเครื่องมือ มีความพร้อม และมีความสัมพันธ์กับร่างกายของตัวเองที่ต่างออกไปจากความกลัวที่เคยมีอยู่
แม้ผลลัพธ์ของการคลอดจะไม่สามารถคาดการณ์ได้ทั้งหมด แต่การเตรียมสมองและร่างกายให้ตอบสนองต่อวันสำคัญนั้นอย่างสงบและมั่นใจ อาจทำให้ประสบการณ์การคลอดแตกต่างไปจากเดิมอย่างมีนัยสำคัญ
หากอยากเข้าใจว่าเทคนิคการหายใจและการผ่อนคลายทำงานกับระบบประสาทอย่างไร สามารถอ่านต่อได้ที่บทความ “ความเครียดไม่ใช่ศัตรู — แต่สมองที่ยังใช้โปรแกรมเก่าอยู่ต่างหากที่เป็นปัญหา” และถ้าอยากรู้ว่า Hypnotherapy ในเชิงกว้างทำงานกับสมองและวงจรการตอบสนองอย่างไร บทความ “การสะกดจิตบำบัดทำงานกับสมองอย่างไร” จะช่วยให้เห็นภาพได้ชัดขึ้นค่ะ
เริ่มต้นด้วยการพูดคุย
หากคุณกำลังเตรียมตัวสำหรับวันคลอดและอยากเข้าสู่วันนั้นอย่างสงบและมั่นใจ เราพร้อมรับฟังและพูดคุยถึงแนวทางที่เหมาะกับคุณก่อนเสมอ