Dental Hypnosis คืออะไร — เมื่อการทำฟันไม่จำเป็นต้องเต็มไปด้วยความกลัว

ถ้าคุณเป็นคนที่ปล่อยให้ฟันผุลามจนต้องถอนทั้งซี่ เพียงเพราะกลัวเสียงสว่านมากกว่ากลัวความเจ็บปวดที่กำลังจะมาถึงเพราะปล่อยให้ฟันผุค่ะ หรือเป็นคนที่นั่งอยู่บนเก้าอี้ทำฟัน มือกำแน่น เหงื่อแตก หัวใจเต้นเร็ว ทั้งที่หมอยังไม่ทันได้แตะตัวด้วยซ้ำ

ถ้าคุณเป็นแบบนั้น ขอบอกว่าคุณไม่ได้เป็นอยู่คนเดียวค่ะ ความกลัวหมอฟันเป็นหนึ่งในความกลัวที่พบบ่อยที่สุดในเด็กและผู้ใหญ่ และสำหรับบางคน มันรุนแรงพอที่จะถูกจัดเป็นโฟเบียอย่างเป็นทางการ ไม่ใช่แค่ความไม่ชอบทั่วไปด้วยซ้ำไป

ทำไมเก้าอี้ทำฟันถึงน่ากลัวสำหรับบางคนมากขนาดนั้น?

มีงานวิจัยที่ใช้เครื่อง fMRI สแกนสมองของคนที่มีอาการกลัวหมอฟันอย่างรุนแรงขณะให้พวกเขาเผชิญกับสิ่งกระตุ้นที่เกี่ยวข้องกับการทำฟัน พบว่าอะมิกดาลาซึ่งเป็นศูนย์ประมวลผลความกลัวในสมองทำงานหนักขึ้นอย่างชัดเจน พร้อมกับสมองส่วนอื่นที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และความเจ็บปวดอย่างฮิปโปแคมปัสและอินซูล่า ในขณะที่กลุ่มคนทั่วไปที่ไม่มีอาการกลัวแทบไม่แสดงปฏิกิริยาในอะมิกดาลาเลยแม้แต่น้อย

นั่นแปลว่าความกลัวที่เกิดขึ้นไม่ได้เป็นแค่ความคิดที่เกินจริงค่ะ มันคือสิ่งที่สมองกำลังตอบสนองจริงๆ ในระดับเดียวกับการเผชิญภัยอันตราย เสียงสว่าน กลิ่นยาชาและยาฆ่าเชื้อ สัมผัสของเก้าอี้ทำฟัน หรือแม้แต่การนั่งอยู่ในห้องทำฟัน กลายเป็นสิ่งกระตุ้นที่ทำให้วงจรเตือนภัยในสมองทำงานเต็มที่ ทั้งที่ตามความเป็นจริงแล้วมันไม่ได้เป็นอันตรายถึงชีวิตเลย

Dental Hypnosis คืออะไร?

ความจริงแล้วการใช้การสะกดจิตในงานทันตกรรมไม่ใช่เรื่องใหม่เลยค่ะ มีบันทึกการใช้ Hypnosis เพื่อช่วยลดความเจ็บปวดและความกลัวระหว่างการถอนฟันย้อนไปได้ถึงปี 1829 ก่อนที่ยาชาแบบสมัยใหม่จะถูกพัฒนาขึ้นมาด้วยซ้ำ

Dental Hypnosis คือการนำเทคนิคการสะกดจิตมาใช้ร่วมกับการทำฟัน เพื่อช่วยให้คนไข้เข้าสู่สภาวะผ่อนคลายระดับลึกก่อนและระหว่างการรักษา จิตสำนึกที่กำลังเฝ้าระวังภัยอย่างเข้มข้นจะค่อยๆ ผ่อนคลายลง และวงจรความกลัวที่เคยทำงานอัตโนมัติก็เริ่มได้รับการปรับเปลี่ยนไปด้วย

งานวิจัยชิ้นเดียวกันที่ใช้ fMRI สแกนสมองนั้นน่าสนใจมากค่ะ เพราะหลังจากให้คนไข้ที่กลัวหมอฟันอย่างรุนแรงเข้าสู่สภาวะสะกดจิตเพียงช่วงสั้นๆ พบว่าการทำงานของอะมิกดาลาและสมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับความกลัวลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ทีมวิจัยสรุปว่านี่คือหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่แสดงให้เห็นว่าการสะกดจิตสามารถยับยั้งการทำงานของวงจรความกลัวในสมองได้จริง ไม่ใช่แค่ความรู้สึกว่าผ่อนคลายขึ้นเฉยๆ

แล้วใช้ได้กับอะไรบ้าง?

นอกจากการลดความวิตกกังวลทั่วไปแล้ว Dental Hypnosis ยังถูกนำมาใช้ช่วยควบคุมรีเฟล็กซ์การขย้อนในคนไข้ที่ไวต่อสิ่งกระตุ้นในปากมากเกินไป ซึ่งเป็นอุปสรรคใหญ่สำหรับการรักษาบางประเภทอย่างการทำรากฟันเทียมหรือการพิมพ์ปาก รวมถึงช่วยจัดการความเจ็บปวดระหว่างหัตถการในกรณีที่ต้องการลดการใช้ยาชาหรือยาสงบประสาท

ความกลัวหมอฟันไม่ใช่เรื่องที่ต้อง “ฝืนทน” ไปตลอดชีวิตค่ะ และก็ไม่ใช่เรื่องที่ต้องอายที่จะพูดถึงด้วย เพราะมันคือสิ่งที่สมองกำลังทำงานจริงๆ ไม่ใช่ความอ่อนแอ

หากอยากเข้าใจว่าโฟเบียและความกลัวที่ไม่มีเหตุผลก่อตัวขึ้นในสมองได้อย่างไร สามารถอ่านต่อได้ที่บทความ “อาการโฟเบียและการบำบัดด้วยการสะกดจิต” และถ้าอยากรู้ว่าหลักการ “ยิ่งสนใจ มันก็ยิ่งเจ็บ” เกี่ยวข้องกับความเจ็บปวดทางกายอย่างไร บทความ “ยิ่งสนใจ มันก็ยิ่งเจ็บ” จะช่วยให้เห็นภาพได้ชัดขึ้นค่ะ